Εισαγωγή

Η πανταχού παρουσία των ψηφιακών τεχνολογιών έχει αλλάξει βαθιά σχεδόν όλες τις πτυχές της ζωής μας: τον τρόπο που επικοινωνούμε, τον τρόπο που εργαζόμαστε, τον τρόπο που απολαμβάνουμε τον ελεύθερο χρόνο μας, τον τρόπο που οργανώνουμε τη ζωή μας και τον τρόπο που αντλούμε γνώση και πληροφορίες. Έχει αλλάξει το πώς σκεφτόμαστε και πώς συμπεριφερόμαστε. Τα παιδιά και οι νέοι ενήλικες μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου οι ψηφιακές τεχνολογίες είναι πανταχού παρούσες. Δεν ξέρουν και δεν μπορούν να γνωρίζουν κάτι διαφορετικό. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι είναι φυσικά εξοπλισμένα με τις κατάλληλες δεξιότητες για την αποτελεσματική και ευσυνείδητη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών.

Η πανδημία Covid-19 δημιούργησε νέες οικονομικές και κοινωνικές πραγματικότητες στις ευρωπαϊκές χώρες και υπογράμμισε την ανάγκη για ειδικές προσπάθειες για την προώθηση της ψηφιοποίησης: πολλά νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος δεν έχουν πρόσβαση σε υπολογιστές και ευρυζωνική πρόσβαση στην ΕΕ, που ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με το εισόδημα του νοικοκυριού (Eurostat 2019); περισσότεροι από 1 στους 5 νέους στην ΕΕ αποτυγχάνουν να επιτύχουν ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων. Μια έρευνα του ΟΟΣΑ του 2018 δείχνει ότι λιγότερο από το 40% των εκπαιδευτικών αισθάνονται έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν τις ψηφιακές τεχνολογίες στη διδασκαλία, με μεγάλες διαφορές εντός της ΕΕ· η κρίση του COVID-19 οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου μετάβαση στη διαδικτυακή μάθηση και τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών. Ταυτόχρονα, μια δημόσια διαβούλευση της ΕΕ για την ψηφιοποίηση έδειξε ότι: σχεδόν το 60% των ερωτηθέντων δεν είχαν χρησιμοποιήσει εξ αποστάσεως και διαδικτυακή μάθηση πριν από την κρίση. Το 95% πιστεύει ότι η κρίση του COVID-19 έχει καταστήσει μη αναστρέψιμο τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η τεχνολογία στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Οι ερωτηθέντες δηλώνουν ότι οι διαδικτυακοί πόροι μάθησης και το περιεχόμενο πρέπει να είναι πιο συναφή, διαδραστικά και εύχρηστα. πάνω από το 60% πιστεύουν ότι έχουν βελτιώσει τις ψηφιακές τους δεξιότητες κατά τη διάρκεια της κρίσης και πάνω από το 50% των ερωτηθέντων θέλει να κάνει περισσότερα. Αυτό καθορίζει την ανάγκη για δομημένα εργαλεία για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και λογική ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων σε όλο τον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ).

Σύμφωνα με αυτές τις προσπάθειες, η ΕΕ εισήγαγε βασικά μέσα για να βοηθήσει τους δασκάλους, τους εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς με τη μορφή πλαισίων, συγκεντρώνοντας ποιες γνώσεις, δεξιότητες και συμπεριφορές χρειάζονται για αυτούς. Μετά από αυτές τις πρωτοβουλίες, αναπτύξαμε αυτό το μάθημα και τα εργαλεία στο πλαίσιο του έργου μας «DIY Digital Education» για να ανταποκριθούμε σε αυτές τις ανάγκες και να βοηθήσουμε τους εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς να βελτιώσουν την ψηφιοποίησή τους. Ο κύριος στόχος του έργου είναι να αντιμετωπίσει τις βασικές ψηφιακές προκλήσεις που θέτει ο Covid-19 – ψηφιακός μετασχηματισμός και έξυπνη χρήση ψηφιακών εργαλείων στην ΕΕΚ..

Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο για την Ψηφιακή Ικανότητα των Εκπαιδευτικών (DigCompEdu) ανταποκρίνεται στην αυξανόμενη συνειδητοποίηση πολλών ευρωπαϊκών κρατών μελών ότι οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται ένα σύνολο ψηφιακών ικανοτήτων ειδικά για το επάγγελμά τους, προκειμένου να είναι σε θέση να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες των ψηφιακών τεχνολογιών για βελτίωση, καινοτομία και εκπαίδευση.

Το Πλαίσιο DigCompEdu στοχεύει να συλλάβει και να περιγράψει αυτές τις ψηφιακές δεξιότητες ειδικά για τον εκπαιδευτικό προτείνοντας 22 στοιχειώδεις ικανότητες οργανωμένες σε 6 τομείς: Ο τομέας 1 στοχεύει στο ευρύτερο επαγγελματικό περιβάλλον, δηλαδή τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών από τους εκπαιδευτικούς σε επαγγελματικές αλληλεπιδράσεις με συναδέλφους, μαθητές, γονείς και άλλων ενδιαφερομένων, για τη δική τους ατομική επαγγελματική εξέλιξη και για το συλλογικό καλό του οργανισμού. Η περιοχή 2 εξετάζει τις ικανότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική και υπεύθυνη χρήση, δημιουργία και κοινή χρήση ψηφιακών πόρων για μάθηση. Η περιοχή 3 είναι αφιερωμένη στη διαχείριση και την ενορχήστρωση της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών στη διδασκαλία και τη μάθηση. Η περιοχή 4 πραγματεύεται τη χρήση ψηφιακών στρατηγικών για τη βελτίωση της αξιολόγησης. Η περιοχή 5 εστιάζει στις δυνατότητες των ψηφιακών τεχνολογιών για στρατηγικές διδασκαλίας και μάθησης με επίκεντρο τον μαθητή. Οι τομείς 6 περιγράφουν τις συγκεκριμένες παιδαγωγικές ικανότητες που απαιτούνται για τη διευκόλυνση της ψηφιακής ικανότητας των μαθητών. Για κάθε ικανότητα παρέχεται ένας τίτλος και μια σύντομη περιγραφή, τα οποία χρησιμεύουν ως κύριο σημείο αναφοράς. Το Πλαίσιο προτείνει επίσης ένα μοντέλο προόδου για να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να αξιολογήσουν και να αναπτύξουν τις ψηφιακές τους ικανότητες. Περιγράφει έξι διαφορετικά στάδια μέσω των οποίων συνήθως αναπτύσσεται η ψηφιακή ικανότητα ενός εκπαιδευτικού, ώστε να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να εντοπίσουν και να αποφασίσουν για τα συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να λάβουν για να ενισχύσουν τις ικανότητές τους στο στάδιο στο οποίο βρίσκονται αυτήν τη στιγμή. Στα δύο πρώτα στάδια, Νεοεισελθών (A1) και Eρευνητής (A2), οι εκπαιδευτικοί αφομοιώνουν νέες πληροφορίες και αναπτύσσουν βασικές ψηφιακές πρακτικές. στα ακόλουθα δύο στάδια, Αναβαθμίζων (B1) και Ειδικός (B2), εφαρμόζουν, επεκτείνονται περαιτέρω και δομούν τις ψηφιακές τους πρακτικές. στα υψηλότερα στάδια, Ηγέτης (C1) και Καινοτόμος (C2), μεταβιβάζουν τις γνώσεις τους, ασκούν κριτική στην υπάρχουσα πρακτική και αναπτύσσουν νέες πρακτικές. Το Πλαίσιο DigCompEdu συνθέτει εθνικές και περιφερειακές προσπάθειες για την αποτύπωση ψηφιακών ικανοτήτων που αφορούν ειδικά τον εκπαιδευτικό. Στόχος του είναι να παρέχει ένα γενικό πλαίσιο αναφοράς για τους προγραμματιστές μοντέλων ψηφιακών ικανοτήτων, δηλαδή κράτη μέλη, περιφερειακές κυβερνήσεις, σχετικούς εθνικούς και περιφερειακούς φορείς, τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς και δημόσιους ή ιδιωτικούς παρόχους επαγγελματικής κατάρτισης. Απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, από την πρώιμη παιδική ηλικία έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την εκπαίδευση ενηλίκων, συμπεριλαμβανομένης της γενικής και επαγγελματικής κατάρτισης, της ειδικής εκπαίδευσης και των πλαισίων μη τυπικής μάθησης. Προσκαλεί και ενθαρρύνει την προσαρμογή και την τροποποίηση στο συγκεκριμένο πλαίσιο και σκοπό.

Σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, υπάρχει συνεπώς σημαντικό ενδιαφέρον για τον εξοπλισμό των εκπαιδευτικών με τις απαραίτητες ικανότητες για την πλήρη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων των ψηφιακών τεχνολογιών για τη βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης και για την κατάλληλη προετοιμασία των μαθητών τους για ζωή και εργασία σε μια ψηφιακή κοινωνία. . Πολλά ευρωπαϊκά κράτη μέλη έχουν ήδη αναπτύξει ή βρίσκονται στη διαδικασία ανάπτυξης ή αναθεώρησης πλαισίων, εργαλείων αυτοαξιολόγησης και προγραμμάτων κατάρτισης που θα καθοδηγούν την κατάρτιση των εκπαιδευτικών και τη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη σε αυτόν τον τομέα.

Αυτό το μάθημα αναπτύσσεται στο πλαίσιο του έργου 2020-1-BG01-KA226-VET-095210 «DIY Digital Education». Σκοπός του είναι να παρέχει μια επισκόπηση του πλαισίου του DigCompEdu. Το περιεχόμενο του μαθήματος βασίζεται στα κείμενα και το περιεχόμενο του πλαισίου του DigCompEdu, που υιοθετείται στα μαθήματα για να σας βοηθήσει να κατανοήσετε ποια είναι τα οφέλη του Πλαισίου και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενισχύσετε τις ψηφιακές σας ικανότητες ως εκπαιδευτής ΕΕΚ / ή άλλο εκπαιδευτικό ενδιαφερόμενο μέρος και πώς αυτές οι ικανότητες μπορούν να αυξηθούν και να βελτιωθούν. Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα επίσημο βίντεο αφιερωμένο στο Πλαίσιο:

https://audiovisual.ec.europa.eu/en/video/I-201854?&lg=EN/EN